Krzysztof Solarz, Olimpia Pompa, Marek Asman, Ewa Szilman

Otrzymano/Received: 12.07.2010. Zaakceptowano/Accepted: 18.07.2010.

Ryzyko ekspozycji na roztocze kurzu domowego i inne stawonogi w trzech górnośląskich szpitalach

Risk of exposure to house dust mites and other arthropods in three Upper Silesian hospitals Alergoprofil 2010; 2(6): 23-31. DOI:
STRESZCZENIE

Roztocze kurzu domowego (RKD) są źródłem alergenów powodujących alergie atopowe u ludzi, znane w medycynie jako „alergia na roztocze kurzu domowego”. Przeprowadzono badania prób kurzu z trzech szpitali zlokalizowanych w Katowicach w celu określenia występowania, liczebności i składu gatunkowego roztoczy i innych stawonogów. Ogółem zbadano 60 prób kurzu, z podłóg i materacy łóżek pacjentów. Stawonogi (Arthropoda) wyizolowano z 41 prób (68,3% ogółu badanych prób). Roztocze (203 okazy) występowały w 39 próbach (65%). Wśród zebranych stawonogów najliczniejsze były RKD z rodziny Pyroglyphidae, które stanowiły 99,01% ogółu zebranych roztoczy i 95,71% wszystkich stawonogów. Wśród RKD dominował Dermatophagoides farinae (DF) (ok. 65% ogółu zebranych roztoczy), przed D. pteronyssinus (DP) (30,5%). Ponadto wyizolowano pojedyncze okazy roztoczy z rzędów Mesostigmata i Oribatida oraz 6 gryzków (Psocoptera, owadów alergennych). Średnia liczba roztoczy na gram kurzu wynosiła 24,3 ±35,0 (0,0–180,0), a średnia wilgotność względna i temperatura powietrza wynosiły odpowiednio 53,9% i 22,7°C. DF występowały w znacznie większej liczebności na gram kurzu niż DP, podczas gdy żywe okazy występowały w nieznacznie wyższej koncentracji w populacjach DP. W populacjach obu gatunków dominowały stadia dorosłe. Typ materaca, liczba pacjentów na sali szpitalnej i wilgotność względna powietrza miały wpływ na liczebność roztoczy. Badania wykazały różnice w występowaniu i liczebności obu gatunków RKD w zależności od szpitala i analizowanego miejsca w obrębie szpitala. Ponadto sugerują one, że roztocze i inne stawonogi, w tym także taksony alergenne, powinny być brane pod uwagę jako czynniki mogące wywoływać choroby układu oddechowego i skóry u pacjentów i różnych grup pracowników szpitala. Najprawdopodobniej roztocze zawlekane są do szpitali z domów oraz mieszkań pacjentów i personelu szpitalnego.

ABSTRACT

The house dust mites (HDM) have been shown to produce allergens causing atopic allergies in human beings, known in medicine as house-dust-mite allergy. A survey of dust samples from three Upper Silesian hospitals located in Katowice was made to determine the occurrence, number and species of mites and other arthropods. A total of 60 samples were examined, always from two sites – floor and patient’s mattresses. Arthropods were present in 41 samples (68.3% of all samples examined). Mites (203 ones) were isolated from 39 samples (65%). The most abundant arthropods were members of the family Pyroglyphidae (HDM), which formed 99.01% of total mite count and 95.71% of all arthropods collected. Among them, Dermatophagoides farinae (DF) was predominant (approx. 65% of all mites collected), followed by D. pteronyssinus (DP) (30.5%). Moreover, single specimens of gamasid and oribatid mites and six ones of book lice (psocids, allergenic insects) were isolated. A mean number of mites per 1 gram of dust from hospitals was 24.3 ±35.0 (range 0.0–180.0), whereas mean values of indoor relative humidity and temperature were 53.9%RH and 22.7°C, respectively. DF was distinctly more abundant per 1 gram of dust than DP, whereas alive mites were more numerous in populations of the second species. Populations of both species were dominated by adult mites. The density of mites was influenced mainly by the type of mattress, number of patients and relative humidity. The research has revealed differences in the occurrence and abundance of both species of HDM between hospitals examined and between particular places within the same hospital. Moreover, the study suggests that HDM and other arthropods, including also some allergenic taxa, should be considered as occupational risk factors contributing to the occurrence of respiratory and dermal diseases among patients and different workers of hospitals. Most probably, HDM are introduced into hospitals by humans from their houses and/or flats.

POPRZEDNIE NUMERY